Najpiękniejsze kościoły w Palermo. Nasze TOP5 palermitańskich świątyń
Palermo kościołami stoi – wie o tym każdy, kto choćby raz odwiedził sycylijskie miasto. I przyznać trzeba, że to nie byle jakie świątynie. Wnętrza reprezentujące ciekawe połączenie stylu arabskiego i normańskiego, bogato zdobione barokowe kościoły, imponujące oratoria i założenia przyklasztorne. Każdy wielbiciel historii i sztuki w palermitańskich świątyniach znajdzie coś interesującego. Dlatego dziś zapraszamy Was na mały spacer przez najpiękniejsze kościoły w Palermo. Oto nasze TOP5 (tradycyjnie z małymi bonusami) – zapraszamy do lektury!
Katedra w Palermo – najważniejszy kościół w mieście
Usytuowana przy Corso Vittorio Emanuele w Palermo Katedra Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej to jeden z najbardziej imponujących budynków w mieście. Kościół został zbudowany w latach 1069–1190 z inicjatywy normańskiego arcybiskupa Gualtierro Offamilio. I choć patrząc na te daty moglibyście spodziewać się średniowiecznej świątyni, to Katedra stanowi prawdziwą mieszankę stylów. Wszystko przez liczne przebudowy, nadbudowy, remonty i renowacje, które trwały aż do XIX wieku. Dziś Katedra to ciekawa mieszanka stylu normańskiego z gotykiem, renesansem, barokiem, a nawet z elementami mauretańskimi. Wraz z powstałymi w podobnym czasie Katedrami w Cefalu i Monreale oraz innymi zabytkami zabytkami architektury arabsko-normańskiej, palermitańska Katedra została wpisana na listę UNESCO.
Co jednak sprawiło, że wyrzuciliśmy Katedrę poza podium? Choć to najważniejszy kościół w mieście i fasada naprawdę robi wrażenie, to nie możemy oprzeć się wrażeniu, że środek… nieco rozczarowuje! Neoklasycystyczne wnętrze wydaje się pustawe po barokowym przepychu innych świątyń. Choć zdecydowanie warto tu zajrzeć, by zobaczyć srebrny relikwiarz św. Rozalii – patronki miasta, królewskie grobowce, czy linię ze znakami zodiaku.
San Giovanni degli Eremiti – historia zaklęta w kamieniu
Kościół pod wezwaniem Świętego Jana od Pustelników w Palermo to kolejny z arabsko-normańskich zabytków z listy UNESCO. Wzniesiony w VI wieku, w czasie pontyfikatu papieża Grzegorza I, w IX wieku, po zdobyciu miasta przez Arabów, został zamieniony na meczet. Po kolejnych 300 latach powrócił do majątku Kościoła, jako część pierwszego chrześcijańskiego klasztoru na Sycylii. Dziś San Giovanni degli Eremiti ma status zabytku i nie pełni już funkcji religijnej. Przyciąga jednak turystów do starej części Palermo, a jego charakterystycznym elementem są pomalowane na czerwono kopuły.
Niezwykle surowe, kamienne wnętrza pochodzą jeszcze z czasów Rogera II, a ich głównym atutem jest zaklęta w kamieniu historia tego miejsca. Ozdobą świątyni jest pobliski ogród skryty pod arkadami. Jest nieco zaniedbany, ale piękny – pełen drzew cytrusowych, kwiatów i bujnych krzewów.
Dlaczego zatem kościół nie znalazł się w naszym TOP 5? Ponieważ podobny kościół (San Cataldo) znajdziecie w centrum Palermo, a wejście do San Giovanni degli Eremiti jest stosunkowo drogie.
Przejdźmy jednak do naszego TOP5 najpiękniejszych palermitańskich świątyń!
5. Kościół San Cataldo – średniowieczne wnętrze
Naszą podróż przez najpiękniejsze kościoły Palermo zaczniemy w historycznym centrum miasta, przy niewielkim Piazza Bellini. Co ciekawe, znajdują się tutaj aż trzy świątynie z naszej listy TOP5! Zwieńczona trzema czerwonawymi kopułami kanciasta bryła San Cataldo to emblematyczne połączenie stylu arabskiego z normańską prostotą. Niewielki kościół, wzniesiony w 1154 roku, pierwotnie stanowił część prywatnego kompleksu pałacowego. Przez wieki przechodził z rąk do rąk i przez jakiś czas pełnił nawet funkcję… poczty. W 1882 roku doczekał się renowacji. Jego celowo surowe wnętrze z odsłoniętymi cegłami możemy podziwiać do dzisiaj. Na uwagę zasługuje również piękna kamienna mozaika na podłodze świątyni.
Warto też wiedzieć, że od 1937 świątynia należy do Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie, tzw. “bożogrobców”. Podobnie jak inne zabytki arabsko-normańskie w Palermo San Cataldo stanowi część dziedzictwa UNESCO.
4. Kościół Santa Maria dell’Ammiraglio (La Martorana) – bizantyjskie mozaiki
Tuż obok San Cataldo znajduje się kolejny kościół z palermitańskiej listy UNESCO – La Martorana. Kościół przez wieki funkcjonował pod dwoma nazwami i co ciekawe, obydwie odnoszą się do jego fundatorów. “Kościół Admirała” to odniesienie do Jerzego z Antiochii – admirała na dworze króla Rogera II. To właśnie on, w 1143 roku, zadecydował o budowie bizantyjskiej cerkwi. Na przestrzeni wieków obrządek wschodniochrześcijański na Sycylii został stopniowo wyparty przez katolicyzm, a w XV wieku podupadającą świątynię przekazano zakonnicom z pobliskiego klasztoru benedyktynek. Jego fundatorką była Eloisa da Martorana i to właśnie jej palermitański kościół zawdzięcza swój przydomek.
Dziś kościół stanowi unikatowe połączenie normańskiej bryły z bizantyjskimi mozaikami i barokowymi zdobieniami wnętrza. I to właśnie te wspaniale zachowane, złote, bizantyjskie mozaiki stanowią największą atrakcję kościoła. Na kopule podziwiać można Chrystusa Pantokratora w otoczeniu archaniołów i ewangelistów. Zobaczymy tu również sceny związane z życiem Matki Boskiej oraz Chrystusa koronującego Rogera II na władcę Sycylii.
3. Klasztor św. Katarzyny Aleksandryjskiej – coś dla ducha i coś dla ciała
Pozostańmy jeszcze chwilę przy Piazza Bellini, gdzie północną pierzeję zamyka budynek kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej, przylegający do klasztoru pod tym samym wezwaniem. Warto wiedzieć, że od czasów powstania w 1311 roku klasztor przetrwał w tym miejscu 720 lat!
Jednonawowa świątynia Kościoła św. Katarzyny to prawdziwa barokowa perełka. Marmury, freski i barokowe dekoracje sprawiają tu wrażenie ogromnego przepychu, nie tracąc jednak nic z idealnej harmonii.
Bilet obejmuje nie tylko zwiedzanie kościoła, ale przede wszystkim – klasztoru. To doskonała okazja, by poznać codzienne życie tutejszych zakonnic. Choć klasztor należał do najbogatszych instytucji w Palermo, to benedyktynki przyjęły odosobnienie i regułę życia w ascezie. Oddawały się kontemplacji i modlitwie, wyrzekając się dóbr materialnych. Ciasne klasztorne cele kontrastują tu z przepięknym wirydarzem, a ciekawa ekspozycja przybliża życie mieszkanek klasztoru. Zobaczyć można też miejsce, z którego zakonnice mogły uczestniczyć w nabożeństwach ukryte przed oczami ciekawskich.
Warto też wiedzieć, że na klasztornym dziedzińcu funkcjonuje znana cukiernia „I Segreti del Chiostro”. Można tu kupić słodkości wytwarzane zgodnie z dawnymi recepturami. Naszym zdaniem – najlepsze w Palermo!
Zobacz też:
2. Kościół San Giuseppe dei Teatini – barok pełen cudów
W samym sercu Palermo, przy słynnym Quatro Canti znajduje się Kościół San Giuseppe dei Teatini, ukryty niejako na widoku. Dzięki pałacowej fasadzie trudno go bowiem odróżnić od kamienic zamykających pozostałe trzy rogi placu. I choć łatwo przeoczyć wejście do świątyni, to jej wnętrze robi niesamowite wrażenie. Budynek, zaprojektowany przed jednego z braci – Genueńczyka Giacomo Besio, to kwintesencja sycylijskiego baroku. Bogate zdobienia, wspaniałe marmury, imponujące freski i zdobiony drogimi kamieniami ołtarz to tylko kilka powodów by odwiedzić kościół św. Jana.
Dodatkowo warto wejść na dach kościoła, skąd roztacza się panorama historycznego centrum miasta. Ciekawostką niech będzie też fakt, że zgodnie z miejską legendą, w krypcie kościoła znajduje się źródło cudownej wody!
1. Casa Professa – jezuicka spuścizna
Nasz spacer przez najpiękniejsze kościoły Palermo skończymy nieopodal targu Ballaro, w Casa Professa, czyli w Kościele Jezuitów. Chiesa del Gesu’ powstał w latach 1564-1636 i był pierwszą świątynią jezuicką po pojawieniu się zakonników na wyspie. Późnobarokowy, manierystyczny kościół miał być ich spuścizną, świadectwem ich dbałości o piękno w wyrażaniu boskiej nauki.
9 maja 1943 roku, podczas bombardowania Palermo, Casa Professa została poważnie uszkodzona. Trwające przez dekady prace renowacyjne zakończyły się dopiero w 2009 roku, choć kościół udostępniono wiernym już 1954 roku. Trzeba przyznać, że efekt renowacji jest spektakularny, a skromna fasada świątyni w żaden sposób nie zdradza tego, co czeka nas w środku! Wnętrze Casa Professa po prostu zapiera dech w piersiach. Kunsztownie rzeźbiony marmur, pełne kolorów freski, wycyzelowane detale… Każdy centymetr powierzchni wydaje się być dopracowany w najmniejszym szczególe!
Warto też wiedzieć, że opis Casa Professa znajdziecie w ikonicznym “Lamparcie” Giacomo Lampedusy.
Bonus: Kaplica Palatyńska w Pałacu Normanów – królewska kaplica
Na zakończenie zajrzymy jeszcze w jedno miejsce, które choć nie jest kościołem i nie pełni już funkcji sakralnej, z pewnością należy do najcenniejszych zabytków Palermo. Mowa oczywiście o Kaplicy Palatyńskiej w Pałacu Normanów, która mimo trwającego obecnie remontu, robi niesamowite wrażenie. Podobnie jak wiele zabytków należących arabsko-normańskiego dziedzictwa miasta, Kaplica powstała za panowania Rogera II. Początkowo stanowiła osobny budynek, jednak w miarę rozbudowy Pałacu, stała się jego integralna częścią.
W wystroju Kaplicy dostrzec można elementy normańskie, bizantyjskie, arabskie i sycylijskie. Wspaniałe mozaiki wykonali mistrzowie z Bizancjum, zaś cedrowy sufit ozdobili prawdopodobnie artyści arabscy, a nad posadzką pracowali kamieniarze z Rzymu. Wszystko po to, by stworzyć dzieło godne sycylijskich władców!
Na zakończenie tradycyjnie zaprosimy Was na nasze city breaki w Palermo, podczas których będzie okazja, by osobiście przekonać się, który z palermitańskich kościołów jest najpiękniejszy!
